sobota, 16 grudnia 2017

Węgry


  Dzisiaj i kilka nowych postów będzie o państwach i terytoriach w Europie
          Bratankowie
Węgry  (Magyarország)  państwo w środkowej Europie ,bez dostępu do morza.
Od północy graniczą ze Słowacją, Ukrainą, od wschodu z Rumunią,od południa z Serbią, Chorwacją, od zachodu ze Słowenią i Austrią.


Węgry są  w przeważającej części krajem nizinnym.
Na wschodzie  kraju rozciąga się Wielka Nizina Węgierska,porozcinana dolinami  Cisy i Dunaju. 
Na północ od niej leży Średniogórze Północne z grupami górskimi Borzsony,Cserhat, Matra z najwyższym szczytem kraju -Kekes 1015m n.p.m , Góry Bukowe , Góry Zemplińskie.
Pn.-Zach część kraju  stanowi Mała Nizina Węgierska.
Zachodnie  obszary przygraniczne zajmują przedgórza Alp -tzw. Alpy Węgierskie, wznoszące się do  883 m n.p.m
Węgry rozcina z północy  na południe Dunaj ( 417 km)
Największym jeziorem jest Balaton - 596 km kw.

Klimat umiarkowany pośredni między morskim i kontynentalnym.

            *******************

         Powierzchnia -93 030 km kw
              Stolica -Budapeszt (Budapest)
       Ludność -9,8 mln
       Waluta - Forint = 100 fillerów

  Madziarzy stanowiący  większość  ludności Węgier,są potomkami ugrofińskich ludów które żyły między Wołgą a Uralem,oraz bułgarsko-tureckich koczowników.
Obecnie Węgrzy w dużej części są  zmadziaryzowanymi Słowianami
   Polska nazwa Węgry wywodzi się od  łacińskiej nazwy Hungaria która  poprzez inne języki słowiańskie dała polską nazwę
  Hungaria - od Hunów,którzy osiedlili się na  tym terytorium   w IV w.
      
                *****************

                      Plemiona celtyckie

                I w p n .e  rzymski podbój - nadanie nazwy Pannonia.
                  (Pannonia  Superior, Panonia Inferior)

Po upadku cesarstwa rzymskiego przez kilka wieków  władały ludy  koczownicze Hunnów, Awarów, Gotów i Longobardów, Ostrogotów
       VII w -osadnictwo Słowian
w końcu IX w. przybyli tu Madziarowie lud koczowniczy z okolic Uralu.


                        Węgry mają swoją państwowość od roku 896,
W końcu X w. dokonała się chrystianizacja Węgier ,głównie za panowania św. Stefana  (1001-1038)
Pierwsza dynastia,Arpadowie wymarła w 1301 r.
 XI w -przyłączenie Siedmiogrodu i Słowaczyzny
 XIII w -unia personalna z Chorwacją
Szczyty potęgi Węgier nastąpiły za dynastii Andegawenów (1308-1382) oraz za panowania Macieja Korwina ( 1458-1490).

Pod rządami Jagiellonów (1440-1444, 1490-1526) Węgry były skonfliktowane z Turcją.
Większa część została podbita przez  Turków  po bitwie pod Mohaczem (1526)
Siedmiogród stał się lennem tureckim,a zachodnia i północna  część weszły w skład imperium Habsburgów.
                    Wojska austriackie  wyparły Turków z Węgier do 1699 r (pokój karłowicki).

Narodowe powstanie  węgierskie   1848-1849  zostało pokonane przez siły austriackie i rosyjskie.

Od 21. XII .1867 Węgry stały się  równouprawnioną częścią dualistycznej monarchii austro-węgierskiej. (Osztrák-Magyar Monarchia)   



                                           Kraje Korony Świętego Stefana - 325 411 km kw,

W skład Korony św. Stefana wchodziły Węgry wraz z SiedmiogrodemChorwacją wraz ze Slawonią (jako królestwo pozostające w unii personalnej z Węgrami i posiadające pewną autonomię) oraz miasto Rijeka (przynależność miasta była przedmiotem sporu pomiędzy Węgrami i Chorwacją – w praktyce Rijeka była obszarem wydzielonym pozostającym pod bezpośrednią władzą Budapesztu).



16.XI.1918  w wyniku rozpadu Austro-Węgier  ,Węgry uzyskały niepodległość.( Mihály Károlyi ) 
 21.III.1919  -   VIII.1919-  do władzy doszli komuniści.(Węgierska Republika Rad)
Przeciwko  nim interweniowały  kontrrewolucyjne adm M.Horthy'ego oraz  wojska czechosłowackie , SHS (jugosłowiańskie) i rumuńskie.

                             Te trzy kraje okroiły obszar Węgier do 1/3 stanu z lat 1867-1918,
                                         Zatwierdził to traktat z  Trianon w 1920 r.
                              Ponadto Burgenland (bez Sopronu) stał się po plebiscycie częścią Austrii.

                                     

                   W 1920   restytucja Królestwa  Węgier z regencją adm. M. Horthy'ego


W latach 1938-1940 - odzyskano część utraconego obszaru. (Pd. Słowacja,Ukraina Zakarpacka       ,część Siedmiogrodu)

Od 1941 r  Węgry były sojusznikiem Niemiec (wspólna walka z Jugosławią i ZSRR)
19.III. 1944 -okupacja niemiecka
1944 - dymisja Horthy'ego
           rządy strzałokrzyżowców ( F.Szalasi )
Do kwietnia 1945 - cały obszar Węgier został zdobyty  przez armię radziecką
1.II. 1946 -proklamowano republikę
1947-przywrócenie granic ustalonych  w Trianon
20.VIII.1949 -Węgierska  Republika Ludowa 
                         
X.1956 -   powstanie   węgierskie,stłumione przez armię radziecką
 

                             23 X. 1989 -proklamowanie republiki
                              1.XII.2012 - nowa konstytucja

                                                          *******************
           
                                  Herby

                                       Od 1990 r
Herb Węgier przedstawiany jest na tarczy dwupolowej, podzielonej w słup. Po prawej (heraldycznie), w polu srebrnym cztery czerwone pręgi, w polu lewym, czerwonym, krzyż patriarszy, (podwójny, zwany też lotaryńskim) srebrny, wyrastający ze złotej, otwartej korony wieńczącej środkowy szczyt potrójnej zielonej góry. Nad tarczą umieszczona jest Korona Świętego Stefana.

Cztery pasy (pręgi) reprezentują cztery główne rzeki historycznych Węgier (DunajCisaDrawaSawa). Trzy wzgórza oznaczają góry historycznych Węgier: TatryFatręMatrę. Korona na szczycie pagórka symbolizuje dążenie do niepodległości Węgier. Krzyż, pierwotnie przedstawiany jako pojedynczy krzyż łaciński symbolizuje krzyż, który otrzymał od papieża Sylwestra II pierwszy król Węgier – św. Stefan, aby przypominał mu o misji chrystianizacji Węgier.



Korona świętego Stefana (Święta Koronahu. Szent Koronałac. Sancta Corona ) – insygnium koronacyjne królów Węgier od XI wieku do 1916 roku. Relikwia narodowa i symbol państwowości Węgier


                                                                              *******
                                                             Poprzednie


                                                                      ************
                                                                 Herb Budapesztu


                                                                          1964-1990
     Miasto powstało w wyniku połączenia Budy, Pesztu i  Óbudy w jedno miasto 1 stycznia 1873 roku

                                                                   ***************
                                                                    Polonik

                                               Herb dzielnicy-III -Óbuda-Békásmegyer

                                                                       Herb od 1991 


                                                          ************************
                                                                          Flaga


                                                                       


                                                                    flaga z herbem

                                                            ********************

                                                           Herby komitatów (megye)


                                                            
                         
                                                                        
                    ***************************************************************************

                                   
                        Znaczki pocztowe
                           1850-1867 - znaczki austriackie

      1867-1871 - znaczki bez nazwy kraju i podobizną ces. Franciszka Józefa
     

          Od 1.V.1871 - emisje  wyłącznie  dla Węgier
                                   bez  nazwy kraju
                              z nazwą Magyar Kiralyi Posta


                                   

Z nazwą Magyar Posta (1919), Magyarorszag

 itp.












******************
Następny post - cd. Węgry

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz