wtorek, 20 lutego 2018

Panama

Republika Panamska zajmuje najwęższą część przesmyku łączącego Amerykę Północną z Południową,oblanego od północy wodami Oceanu Atlantyckiego,a od południa Oceanu Spokojnego.
W swym najszerszym miejscu przesmyk liczy 192 km,a w najwęższym -46 km
Oprócz lądu stałego, do Panamy należy 1600 przybrzeżnych wysp i wysepek.
W zachodniej części wznosi się łańcuch górski Cordillera de Veraguas z najwyższym szczytem kraju wulkanem Chiriqui -3478 m n.p.m
Z terytorium Kolumbii ciągną się wzdłuż Atlantyku góry Cordillera de  San Blas a na południe od nich góry Serrania del  Darien (Cerro Tacarcuna 1884 m n.p.m )
W środkowej,najwęższej części kraju w zapadliskowej  dolinie wzgórz Culebra przekopano Kanał Panamski.łączący Atlantyk z Pacyfikiem.
Klimat równikowy
   Na zachodzie graniczy z Kostaryką -330 km
  na południowym-wschodzie z  Kolumbią-225 km

              Powierzchnia -78 200 km kw ( wg,innych 77 082 km kw)
                      Stolica -Ciudad de Panama
                  pełna nazwa - Nuestra Señora de la Asunción de Panamá
                    
                       Język urzędowy - hiszpański

                             Ludność 4,03 mln
                                       Metysi -65%
                                         czarni i Mulaci-16%
                                        biali -6,7%
                                        Indianie -8,3%
                                          Azjaci - 4%
  
                         Jednostka monetarna (od 1906)  Balboa =100 centesimos

                    Balboa - nawiązanie do odkrywcy - Vasco Nuneza  de Balboa
                              
                                                    ************
                                 
        Nazwa Panama  w języku Indian Cueva ma znaczyć   -       miejsce obfitości ryb , wiele ryb. 
                     Stosowana  od 1529 r .

                                   *****************
                                        Dzieje

                             Indianie Czibcza              

                       1501 - Rodrigo Galvan  de Bastidas 
                     odkrycie północnych wybrzeży Panamy    

                             

                1502 - K.Kolumb, odkrycie wysp Bacas del Toro,
                           prow. Veragua, ujście rzeki Charges

                                  
                           
                  1513 - Vasco Nunez de Balboa   przejście  przesmyku panamskiego
                                        od wybrzeża atlantyckiego  do pacyficznego.
 
                                      
                                     1519- założenie miasta Panama
                                               (Pedro Arias de  Davila)


                       od 1543 - do wicekrólestwa Peru
                                             (Veragua i Tierra Firma)
                      od 1717 (1739) -  do wicekrólestwa Nowej Granady

                       1821 - 1830-  część niepodleglej Nowej Grenady
                                          
                              Od 1830-  prowincja Wielkiej Kolumbii
                                                (Provincia del Istmo)

                   1850-55 budowa linii kolejowej  Panama  Canal Railroad
                                   łączącego Aspinwall (obec. Colon) z Panamą
                           
                       

                        1855-1886 - autonomia (Estado Soberano de Panama)
                         Od 1886-  departament Republiki Kolumbii (Departamento del Panama)

                                 1881 -  rozpoczęcie budowa kanału.
                                          1891 -opuszczenie budowy

                                           
                                3.XI.1903 -proklamowanie niepodległości
                                     de facto protektorat Stanów Zjednoczonych

                                  
                    Na znaczku pierwszy prezydent Panamy Manuel  Amador Guerrero
                                                  i jego żona Maria Ossa de Amador

                             1904-1979 - dzierżawa USA Strefy Kanałowej

                          1.III.1922 - formalne uznanie niepodległości Panamy
                                                 przez Kolumbię
                   
                                                            **************
                                                                   Herb

Tarcza pięciopolowa
  • Pole  I - białe ,skrzyżowana broń, symbolizująca oddzielenie się od Kolumbii i Hiszpanii
  • Pole II -  czerwone,skrzyżowany kilof i łopata, symbolizujące budowę Kanału Panamskiego
  • Pole III  środkowe  - fragment Kanału Panamskiego, a nad nim - słońce i księżyc (w niektórych wersjach godła - samo słońce)
  •  PoIe IV  błękitne z złotym  rogiem  obfitości, symbolizującym bogactwo
  • Pole V   srebrne  z złotym kołem kolejowym, mającego uosabiać ruch, pozytywne przemiany.
Za tarczą skrzyżowane drzewce z  panamskimi  flagami .
          Na tarczy znajduje się   panamski ptak narodowy  Harpia wielka,   Aquila Harpia,  (Harpia  harpyja-Accipitridae).Z jego dzioba wychodzi srebrna wstęga z łacińską dewizą kraju: Pro Mundi Beneficio (Dla Korzyści Świata)  . W 1946 r. ponad orłem umieszczono złote gwiazdy symbolizujące prowincje kraju.
                                        Herb przyjęty w 1904,modyfikowany w 1941,1949

                                                                 ****************************
                                                                          Projekt herbu
***********
Flaga


Wprowadzona 3. XI .1903, zatwierdzona  4.VI. 1904

Niebieski -symbolizuje  morza po obu stronach Przesmyku Panamskiego
Czerwień- krew przelana za wolność
Biały - zgoda narodowa
Gwiazda niebieska - cnoty czystości i uczciwości w życiu politycznym
Gwiazda czerwona - symbol władzy i prawa

****



Wersja flagi 3.XI -20 XII .1903

                                                                        ************

                                                             Herb stolicy



                                              Pierwszy herb miasta  został nadany  w 1521 r

                                                                       **********
                                                   
                     
                                    Znaczki pocztowe
               Od 1859 - znaczki pocztowe Kolumbii
              1878 - pierwsze 4 znaczki z tekstem
              Estados Unidos de Colombia.E.S de Panama



                  1887- 1903 znaczki Kolumbii


               XII. 1903-05 nadruki na znaczkach Kolumbii
                                               PANAMA  

                    1905 - 2 znaczki definitywne
           Od 1906 - znaczki definitywne z napisem
                                     Republica de Panama













*************




                                 ********

                                  





poniedziałek, 19 lutego 2018

Strefa Kanału Panamskiego


Strefa Kanału Panamskiego obejmowała pas szerokości  ok 16 km,przecinający z północy na południe Przesmyk Panamski.



                                   Powierzchnia -1 676 km kw
                                         w tym 712 km kw wód wewnętrznych
                                 Oś. adm. - Balboa Heights
                                  1904-1915  Culebra

                                               *******
                                                          1821-  część Kolumbii

                                               1881-1889 rozpoczęcie  budowy kanału  F .de Lesseps
                                                         1894-     zakończona bankructwem firmy
 
                                                      3.XI.1903 -   utworzenie Panamy
                                             18.XI  1903 traktat  Hay -Bunau Varilla
                                                  dzierżawa i prawo stacjonowania wojsk USA
                                             9.V.1904 - oficjalne powstanie Panama Canal Zone
                                                          1904-1914 - budowa kanału  (81,6 km)
                                               15.VIII.1914 -oficjalne otwarcie Kanału Panamskiego

      

                                              1..X. 1979 - zwrot część Strefy Panamie  ( 65% pow.
                                            pozostała część wspólna administracja Panamy i USA).
                                                     

                                                31 .XII. 1999 - całkowity zwrot strefy Panamie
                                             ( części prow .Colon, Panama Zachodnia i Panama)

                                                                   **************

                                                                         Herb
1915-1981

********
                                                                       1981-1999

                                                                       ************
                                                  Pieczęć   Panama Canal Commission



                                                                    **************
                                    Logo agencji rządowej zajmującej się Kanałem Panamskim

                                                                           Od 1999 r

                                                           *******************
                                                                           Flagi

                                                           Od 18.XI.1903 -30.IX.1979
                           
                                                                             *****

                                                               Flaga gubernatora
                                                                        1915-1979

                                                               ******************

                                    Znaczki pocztowe
              24.VI. 1904 - znaczki Panamy  z nadrukiem
                                         Canal Zone 


                  i w lipcu 1904  znaczki USA z  nadrukiem
                              Canal Zone/Panama

                             

                Od 1928 znaczki definitywne z napisem 
                            CANAL  ZONE POSTAGE





                   5.X. 1978 - zakończenie emisji dla strefy

                                                    
                                        Ostatni znaczek Strefy Kanału Panamskiego
                                              ********
                                                         14  placówek  pocztowych
                                           
                                                                      ********

                                    Znaczki panamskie z motywem Kanału




   
Podpisanie  układu Carter-Torrijos
 gwarantującego powrót Strefy Kanałowej Panamie



***************