sobota, 16 września 2017

Kuty nad Czeremoszem


 Kuty -(ukr. Кути)

Osiedle typu miejskiego w obwodzie iwanofrankowskim,rejonie kosowskim. 
 Leży na lewym brzegu rzeki Czeremosz, u stop góry Owidiusz (696 m .n.p.m)  ,10 km  na południowy -wschód od Kosowa, 82 km na pd.-wsch.od  Iwano-Frankiwska  na Huculszczyźnie na  pograniczu  Bukowiny.




Obszar  miasta - 4,9 km kw.





 Od nazwy tego miasteczka (po rusińsku kut znaczy kąt) całą okolicę nazywano Pokuciem, bo był to rzeczywiście "kąt Rzeczpospolitej". Dzielnica ta wciskała się wąskim klinem pomiędzy Karpaty Wschodnie a biegnące jarami dwie  rzeki - Czeremosz i Prut. 
Wg.innej wersji -  Polska sięgała  aż po Kuty stąd nazwa Pokucie.

Środkiem nurtu górskiej rzeki Czeremosz od czasów średniowiecza biegła granica Rzeczypospolitej, a potem Austrii z Mołdawią i Turcją, Galicji z Węgrami,




                                                                     *****************
Historia

          1340-1772 w ziemi halickiej województwa ruskiego.
                                     Herb województwa ruskiego (XVI w.)


                                                                   Herb ziemi halickiej


          1427 ?,1442 ?   pierwsze wzmianki
          1448 r - pierwsze wzmianko o wsi Kuty ,własność Michała z  Wojniłowa
            1469 - wioska, należąca do Jana Odrowąża.
            Od 1565 - w starostwie śniatyńskim

              Kuty otrzymały prawa miejskie w r. 1715 od króla Augusta II Mocnego, za sprawą Józefa Potockiego, kasztelana krakowskiego i wojewody kijowskiego.


Fi 3715      

1772-1918 w Królestwie Galicji i Lodomerii w Cesarstwie Austriackim (Kutty).


                                   ************
Opis Kut w "Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich."   tom IV.




                                                   **********************************



                         Opis Kut w " Ilustrowanym Przewodniku po Galicyi " M.Orłowicza z 1914 r

        W 1898 Kuty znalazły się na linii kolejowej Kołomyja - Czerniowce (boczna odnoga)

       1914-1917 - na linii frontu austriacko-rosyjskiego

                               *******************************

- XI. 1918 - V.1919  w ZURL
V-VIII. 1919 -okupacja rumuńska
1919-1939 - w czasach II Rzeczypospolitej, w powiecie kosowskimwojewództwa stanisławowskiego     na granicy z Rumunią, którą wyznaczała rzeka Czeremosz

 W okresie międzywojennym Kuty słynęły jako miejscowość wypoczynkowa  (9 eleganckich pensjonatów i ponad 200 willi i domków letniskowych)  
i ośrodek lokalnego rzemiosła artystycznego (tkactwo, hafciarstwo, garncarstwo)

                              
1929-1930 -  budowa  400-metrowego  mostu nad Czeremoszem ,
  przejście graniczne z Polski do Rumunii. 

                             

                                                    ****************

14-17.IX. 1939 r. - Pobyt rządu  II RP w Kutach
W nocy z 17 na 18 września 1939 r. polskie władze  z wodzem naczelnym, prezydentem, premierem i generalicją, mostem  w Kutach przedostały się do Rumunii. 



18 września przez most na Czeremoszu przejechał jeden z przywódców opozycji, gen. Władysław Sikorski
20 września 1939 r -
w niewyjaśnionych do dziś okolicznościach zginął Tadeusz Dołęga-Mostowicz, najpopularniejszy i najlepiej zarabiający pisarz dwudziestolecia międzywojennego

                                   ******************************
   Od 20.IX.1939 r pod okupacją radziecką.
1 lipca 1941 zajęcie miasta przez sprzymierzone z Niemcami oddziały węgierskie.

 Od 1 sierpnia 1941 pod okupacją niemiecką ( powiat kołomyjski, dystrykt Galicyjski w  GG)


    W 1942 r   Żydzi podczas okupacji niemieckiej zostali eksterminowani .
    W marcu i kwietniu 1944 r. w Kutach partyzanci UPA wymordowali ok. 200 polskich Ormian i Polaków.
       Po II wojnie światowej  pozostali Polacy (w tym Ormianie) zostali wysiedleni
            Od  21.IV.1944 - ponownie  w USRR
         Od 24. VIII.1991 -w niepodległej Ukrainie.

                *********************************************                                              Herby

                            Herb Pilawa Potockich


                       Herb Nowych Kut (do 1918 r)


   

                                **********************
                                            *********                                       
Wyżnica  (Ви́жниця )
         Do 1939 r. rumuńska miejscowość przy granicy z Polską na wysokości Kut. Od 1940 r. wraz z całą Besarabią i częścią Bukowiny pod okupacją sowiecką. Od 1941 r. ponownie w granicach Rumunii. W wyniku powojennych zmian granic państwowych znalazła się w granicach Ukrainy.

         
                                                  Vijnița

                           
                                  Herb od 1932 r.


               *********************************
                Znaczki pocztowe.

                     Podobnie jak w Kosowie.

         1850-1918- znaczki poczty austriackiej
                        1918-19 r - znaczki  ZURL

             1919 - okupacyjne rumuńskie



                  1919-1939- znaczki polskie



                        1939-1941-  znaczki ZSRR




                        1941-44- niemieckie (GG)


                       1944-1991-  znaczki ZSRR





                         Od 1992 r  -znaczki Ukrainy




                      *******************




                                      


**************

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz