poniedziałek, 27 lutego 2017

Słowacja

 Trochę o Słowacji  i znaczkach pocztowych z polonikami.

   

                   Państwo w Środkowej Europie.

W latach  833- 907 wchodziła w  skład Wielkich Moraw    
2001. blok nr 15 -Wielka Morawa


                    863 - przyjęcie chrześcijaństwa.

Przez 900 lat, od 1018 do 1918 była częścią Królestwa Węgier (jako Górne Węgry).
Rok 1918 przyniósł utworzenie wspólnego państwa Czechów i Słowaków - Czechosłowację ( Československo) 28 października 1918.
W 1938  Słowacy uzyskali autonomię w ramach Czechosłowacji ale na mocy
układu monachijskiego z 30 IX 1938 r straciła  część południowego terytorium na rzecz Węgier

 oraz  część terenów Spiszu i Orawy na rzecz Polski .



Zmiany granicy na obecnym pograniczu polsko-słowackim w I połowie XX wieku: 1 – teren wokół Czadcy, zajęty razem z Zaolziem w 1938, 2 – część wsi Lipnica Wielka, w latach 1918-1924 do Czechosłowacji, 3 – teren polskiej Orawy, przyłączony formalnie w 1920, 4 – wsie Głodówka i Sucha Góra, do 1924 i w latach 1938-1939 należące do Polski, 5 – rejon Tatr, będący w 1902 przedmiotem roszczeń węgierskich (w 1902 potwierdzono przynależność do Galicji, od 1918 do Polski), 6 – terytorium Jaworzyny, 1938-1939 do Polski, 7 – polski Spisz, od 1920 w granicach Polski, 8 – Leśnica Pienińska, w latach 1938-1939 należąca do Polski


14 III 1939 proklamowanie niepodległego Państwa Słowackiego -

                                    Slovenský štát   
                  (faktycznie zależnego od Niemiec)



            Pierwszym prezydentem został - ks. Józef Tiso.



Słowacy brali udział  II wojnie światowej po stronie III Rzeszy.



Słowacja wzięła udział w ataku na Polskę w 1939 roku jako sojusznik III Rzeszy.

Teren polskiego Spiszu i Orawy łącznie z terenami zajętymi przez Polskę w 1938 roku , w wyniku układu Ribbentrop – Černák zostały przekazane przez III Rzeszę niepodległej Słowacji, co nastąpiło 21 listopada 1939 roku.

Słowackie wojsko brało udział również w wojnie niemiecko-sowieckiej 1941-45.


  29 sierpnia 1944 wybuchło słowackie powstanie narodowe, które trwało kilka miesięcy   w górskiej części Słowacji.



Wyzwolona w IV 1945 przez wojska radzieckie w składzie Czechosłowacji.

                             1948-1989 pod rządami komunistów.

Od 1960 -Słowacka Republika Socjalistyczna w federacji  z Czeską Republiką Socjalistyczną -  ČSSR

1990 - Czeska i Słowacka Republika Federacyjna (CSRF)


                    17.VII.1992 -deklaracja suwerenności

                1 stycznia 1993 - podział Czechosłowacji 
               na dwa suwerenne państwa  Czechy i Słowację.

                                              *****************************************
                            Znaczki pocztowe.

                  1939 - przedruki znaczków  czechosłowackich.
,

Później definitywne emisje z napisem Slovensko do 1945 r,





               1993  -wznowienie własnych emisji



*******************************************

             Poloniki na słowackich znaczkach.
 
                                             1940
                     Mi75  -Jaworzyna
Jaworzyna Spiska (Tatranska Javorina) -miejscowość w północnej Słowacji (powiat Poprad, historyczny region Spisz) położona u wylotu Doliny Jaworowej i otoczona szczytami Tatr Bielskich .
Od 1919 roku Polska rościła sobie pretensje m.in. do terytorium gminy Jaworzyna pod Tatrami. W roku 1920 miała być objęta plebiscytem. W lipcu 1920 roku cofnięto zgodę na plebiscyt. Spór zakończyła dopiero rezolucja Rady Ligi Narodów 12.03.1924 roku, która przyznała prawo do Jaworzyny Czechosłowacji.
Rozmowy o Jaworzynie zakończone zostały oficjalnie podczas wizyty ministra spraw zagranicznych Czechosłowacji w Polsce w dniu 23.04.1925 roku.
W 1938 roku Polska ponownie powróciła do sprawy niektórych obszarów Orawy i Spiszu.
Na podstawie prac wspólnej polsko- czechosłowackiej komisji rozjemczej i ustaleń z komisyjnego protokółu z 30.11.1938 roku Czechosłowacja odstąpiła Polsce m.in.. Jaworzynę.
Powstałe w marcu 1939 roku Państwo Słowackie wzięło udział w niemieckiej napaści na Polskę we wrześniu 1939 roku.
Niemcy 21 listopada 1939 roku przekazały Słowacji tereny które na mocy układów pokojowych i rozstrzygnięć dyplomatycznych w latach 1920-1924 i w 1938 znalazły się w granicach Polski .

Przyłączenie polskich obszarów Orawy i Spiszu uchwalili słowaccy posłowie parlamentu ustawą z 22.12.1939 roku
Po zakończeniu II wojny światowej linia granicy powróciła do stanu sprzed 1938 roku. Czechosłowacji zwrócono obszary dołączone do Polski w wyniku traktatu monachijskiego m.in. Jaworzynę.


***********



                                     2000.
                     Mi 359 -Przełom Dunajca
 Dunajec (słow. Dunajec) – rzeka w południowej Polsce, prawy dopływ Wisły . Powstaje z połączenia wód Czarnego Dunajca i Białego Dunajca w m. Nowy Targ; za początkowy odcinek uważa się Czarny Dunajec. Długość 247 km.
Przepływając przez Pieniny tworzy malowniczy przełom na odcinku między Sromowcami Niżnymi a Szczawnicą, jednocześnie będąc rzeką graniczną między Polską a Słowacją.



               Mi 492



                                                          2003   

               Mi 455 św. Andrzej Świerad i św. Benedykt

Święty Świerad, imię zakonne Andrzej, nazywany również Żurawek, Żórawek, Sierad, Świrad, Wszechrad, słow. Svorad, czes. Sverad, łac. Zoerardus (zm. pomiędzy 1030-1034) – pustelnik i święty Kościoła katolickiego, nauczyciel św. Benedyka męczennika.

Według tradycji pochodził z terenu Polski południowej. Urodził się około 980 roku.. Pustelnik w Tropiu nad Dunajcem , a potem benedyktyn w klasztorze p w. św. Hipolita na Górze Zabor koło Nitry. Słynął z surowej pokuty. Zmarł około 1030 roku w swej pustelni Skałka nad rzeką Wag i został pogrzebany w Nitrze.

                   Św. Benedykt.
Pochodził z „ziem polskich”. Początkowo mnich na górze Zabor koło Nitry, później pustelnik; uczeń św. Andrzeja Świerada. Zamordowany przez zbójców około 1033-1037 roku nad rzeką Wag: pogrzebany w Nitrze.

Około 1064 roku, Świerad i Benedykt zostali uroczyście proklamowani przez biskupów Węgier świętymi. Wtedy zapewne przeniesiono ich ciała, z klasztoru na górze Zobor, do katedry w Nitrze, gdzie spoczywają do dzisiejszego dnia.
Są pierwszymi Polakami, wyniesionymi do chwały ołtarzy przez Grzegorza VII. Kult świętych ogłosił legat papieski na synodzie węgierskim w Ostrzyhomiu w 1083 roku.
Jest patronem diecezji nitrzańskiej i tarnowskiej, miasta Nitry i młodzieży słowackiej. 






                           2006.

                                                     Mi 529 - Poprad
 Poprad- miasto we wschodniej Słowacji u wschodnich podnóży Tatr, w historycznym regionie Spisz.
Obecnie miasto Poprad składa się z pięciu dawnych samodzielnych miast i jednej osady
Staré Mesto (właściwy Poprad, niem. Deutschendorf),
Spiska Sobota (Spišská Sobota, węg. Szepesszombat, niem. Georgenberg),
Straże pod Tatrami (Stráže, węg. Strázsa),
Wielka (Veľká, niem. i węg. Felka),
Maciejowce (Matejovce, węg. Mateóc, niem. Matzdorf),
Kwietnica (Kvetnica, niem. Blumental).




Miejscowości te, z wyjątkiem Kvetnicy, w 1412 zostały zastawione królowi polskiemu w ramach tzw. zastawu spiskiego, co przyczyniło się do ich rozwoju. Stanowiły część polskiego starostwa spiskiego. W granicach Polski znajdowały się formalnie do 1772, choć teren ten został zajęty przez Austriaków już 1769. Później zostały włączone do Węgier.





                       Mi 536 Podoliniec
 Podoliniec - miasto we wschodniej Słowacji, na Spiszu, w kraju preszowskim, w powiecie Lubowla.
Podoliniec pierwotnie należał do Polski i znajdował się w granicach ziemi sądeckiej, później (na kilkadziesiąt lat, do roku 1412) włączony został do Węgier. Pierwsza pisemna wzmianka o Podolińcu pochodzi z roku 1235, zawiera ją skarga biskupa krakowskiego na duchownych węgierskich, którzy bezprawnie zaczęli pobierać dzisięcinę z miejscowego kościoła, który wraz z okolicą znajdował się wówczas jeszcze w granicach diecezji krakowskiej. W 1244 książę krakowsko-sandomierski Bolesław Wstydliwy udzielił prawo lokacji Podolińca krakowskiemu rycerzowi Henrykowi. W 1292 miejscowość otrzymała prawa miejskie, a później, w połowie XIV wieku miejscowość dostała się we władanie Węgier. W 1412 roku Zygmunt Luksemburski nadał jej prawa wolnego miasta królewskiego. W tym samym roku Podoliniec wraz sąsiednimi miastami oraz 13 miastami spiskimi wszedł w skład tzw. zastawu spiskiego przekazanego Polsce. Do 1769 r. znajdował się w granicach Polski, później zostało zajęte przez Austriaków i włączone do Węgier. 


                                      2011. Mi 654

 Grupa Wyszehradzka (V4) – nieformalne zrzeszenie czterech państw Europy ŚrodkowejPolski, Czech, Słowacji i Węgier, którego celem jest pogłębianie współpracy między tymi krajami, w początkowej fazie w szczególności w kwestiach przystąpienia do struktur Unii Europejskiej i NATO. Powołane w 1991 roku przez trzy państwa (Polskę, Węgry i Czechosłowację) tworzące tzw. Trójkąt Wyszehradzki. W późniejszym czasie, wskutek rozpadu Czechosłowacji (1 stycznia 1993 r.), członkami grupy stały się Czechy i Słowacja


                                                           2011 


                        Mi 660  Beatyfikacja papieża Jana Pawła II

                                          2012      
                 Mi 693 Zamek Stara Lubowla

Zamek w Starej Lubowli (Stará Ľubovňa) na słowackim Spiszu niedaleko granicy z Polską, przez 360 lat należał do Rzeczypospolitej, a jego ostateczny kształt zawdzięczmy hr. Andrzejowi Zamoyskiemu .
 Podczas Potopu szwedzkiego w zamku były przechowywane polskie klejnoty koronacyjne.( 1655 -1661).
Dla historii Polski najważniejszym wydarzeniem w dziejach tego zamku było podpisanie traktatu pokojowego przez króla Węgier Zygmunta Luksemburskiego i króla Polski Władysława Jagiełłę w 1412 r. Na mocy traktatu król Polski pożyczał królowi węgierskiemu 37 tys. kop groszy praskich pod zastaw zamku lubowelskiego oraz 13 miast spiskich. Dług nigdy nie został zwrócony, a dobra spiskie znalazły się w rękach polskich władców.
.



W 1883 r. zamek od Węgrów odkupili Zamoyscy i rozpoczęli remont zniszczonego zamku. Ostatnim prywatnym właścicielem zamku był hrabia Jan Zamoyski. Tuż przed wybuchem drugiej wojny światowej, hrabia Zamoyski wraz z żoną Izabellą de Bourbon i rodziną opuścił Lubowlę i wyjechał do Hiszpanii.

                       2014.

                         Mi738
 Znaczek upamiętniający 100 rocznicę wybuchu I wojny światowej.
Na znaczku cmentarz wojenny nr 51 na górze Rotunda w Regietowie w Beskidzie Niskim


  Zaprojektowany przez Dušana Jurkoviča. Pochowano tu 42 żołnierzy austro-węgierskich oraz 12 rosyjskich poległych w lutym i marcu 1915 roku.
Obiekt o okrągłym kształcie otoczony kamiennym murkiem. Do początków XXI w. zachowały się fragmenty trzech z pięciu drewnianych wież.
W roku 2004 - dzięki pomocy finansowej Austriackiego Czerwonego Krzyża - wykonano nowe 24 krzyże nagrobne i tablice z nazwiskami.
W roku 2008 przeprowadzono rekonstrukcję jednej z wież, a w kolejnym roku - drugiej.

                                                        Jak będą  nowe poloniki to dodam...

                                           Tyle na dzisiaj

            ************************************************

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz